به گزارش خبرافلاک، تغییرات اقلیمی و دگرگونی الگوهای آب‌وهوایی، ضرورت آمادگی شهرها برای مواجهه با شرایط جوی را بیش از گذشته برجسته کرده است. در این میان، مطرح‌شدن احتمال تأثیر پدیده ال‌نینو بر الگوهای بارشی، توجه‌ها را به وضعیت بارندگی‌های پیش‌رو و ضرورت برنامه‌ریزی برای مدیریت پیامدهای احتمالی آن معطوف کرده است.
بارش‌های شدید، در صورت نبود زیرساخت‌های مناسب و آمادگی کافی، می‌توانند مشکلاتی از جمله آب‌گرفتگی معابر، اختلال در رفت‌وآمد شهروندان و بروز خسارات شهری را به دنبال داشته باشند. از همین رو، پیش‌بینی شرایط احتمالی، ارزیابی وضعیت معابر و مسیرهای عبور آب و اتخاذ تدابیر پیشگیرانه، از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش آسیب‌های ناشی از بارندگی نقش مؤثری داشته باشد.
در خرم‌آباد نیز با نزدیک‌شدن به روزهای بارانی، بررسی میزان آمادگی دستگاه‌های مسئول و اقدامات انجام‌شده برای مدیریت شرایط احتمالی اهمیت ویژه‌ای دارد. هماهنگی میان نهادهای اجرایی، توجه به نقاط آسیب‌پذیر شهر و مشارکت شهروندان در رعایت اصول ایمنی، از عوامل مؤثر در کاهش مخاطرات به شمار می‌روند.
پیش‌بینی بارش‌های بیش از نرمال در لرستان
بهروز مرادپور، مدیرکل هواشناسی لرستان در گفتگو با خبرنگار خبرافلاک، اظهار داشت: پدیده ال‌نینو در پی افزایش دمای سطح آب اقیانوس آرام رخ می‌دهد. زمانی که دمای آب حدود نیم درجه افزایش پیدا کند، ال‌نینو ضعیف محسوب می‌شود؛ با افزایش یک‌درجه‌ای، ال‌نینو متوسط خواهد بود و با رسیدن افزایش دما به دو درجه، ال‌نینوی قوی شکل می‌گیرد. همچنین زمانی که افزایش دما از دو درجه فراتر برود و به سه درجه یا بیشتر برسد، از اصطلاح سوپر ال‌نینو استفاده می‌شود.
وی افزود: بر اساس آخرین گزارشات، دمای آب اقیانوس آرام به بیش از سه درجه رسیده است و براین‌اساس، با پدیده‌ای به نام سوپر ال‌نینو مواجه هستیم؛ بیشترین تأثیرگذاری احتمالی این پدیده بر مناطق غربی و نیمه شمالی کشور خواهد بود؛ البته این موضوع به معنای بی‌تأثیربودن ال‌نینو بر سایر مناطق نیست، بلکه این مناطق می‌توانند بیشترین اثرپذیری را از آن داشته باشند.
مدیرکل هواشناسی لرستان عنوان کرد: یکی از مسائل نگران‌کننده در سال‌های اخیر، تغییر الگوی بارش‌ها در پی تغییرات اقلیمی است. در شرایط معمول، بارش‌ها طی سه تا چهار روز به‌صورت ملایم و مداوم ادامه پیدا می‌کنند، اما اکنون شاهد جایگزین‌شدن این الگو با بارش‌های رگباری و شدید در بازه‌های زمانی کوتاه‌مدت هستیم.
وی بیان کرد: بارش‌های شدید در مدت‌زمان کوتاه موجب می‌شوند فرصت کافی برای نفوذ آب به خاک وجود نداشته باشد و در نتیجه، رواناب‌های فراوانی ایجاد شود. این شرایط می‌تواند باعث افزایش سطح آب رودخانه‌های فصلی و دائمی، افزایش حجم رواناب‌ها و آب‌گرفتگی معابر شود.
مرادپور گفت: آب‌گرفتگی‌های شدید نشات گرفته از بارش‌های رگباری شدید در بازه‌های زمانی کوتاه هستند؛ به‌عنوان‌مثال در روزهای گذشته در الیگودرز میزان بارش حدود ۱۱ تا ۱۲ میلی‌متر بوده که در پی جاری‌شدن رواناب‌های فراوان، محور الیگودرز به سمت اصفهان برای چند ساعت مسدود شد.
احتمال افزایش بارش‌های لرستان از نیمه دوم آبان
وی تصریح کرد: بر اساس پیش‌بینی‌های مطرح‌شده، فعالیت‌های بارشی از اواخر مهرماه و اوایل آبان آغاز می‌شوند و شدت بارش‌ها از نیمه دوم آبان تا نیمه دوم آذرماه است، در این بازه زمانی، میزان بارش‌های استان ممکن است از مقادیر بیش از نرمال باشد.
مدیرکل هواشناسی لرستان خاطرنشان کرد: در اخبار مربوط به پیش‌بینی‌های هواشناسی باید به این نکته توجه داشت که ما پیش‌بینی می‌کنیم، نه پیشگویی. پیش‌بینی‌های هواشناسی در سطح دنیا معمولاً حدود ۷۰ درصد صحت و ۳۰ درصد خطا دارند.
وی اظهار داشت: اما باتوجه‌به شرایط احتمالی ناشی از پدیده ال‌نینو، تمام دستگاه‌های مرتبط با مدیریت بحران باید آمادگی لازم را برای مواجهه با سناریوهای مختلف داشته باشند. امیدواریم هیچ اتفاق خاصی رخ ندهد، اما ضروری است آمادگی کامل وجود داشته باشد تا در صورت بروز شرایط نامساعد جوی، غافلگیر نشویم.
مرادپور افزود: لایروبی جداول و کانال‌های هدایت آب‌های سطحی، لایروبی رودخانه‌های فصلی و دائمی و رفع موانع موجود در بستر رودخانه‌ها از جمله اقدامات ضروری است. هرگونه مانع یا وسیله‌ای که در مسیر عبور آب وجود داشته باشد، باید برطرف شود و از بروز خسارات احتمالی جلوگیری شود.
وی گفت: از زمانی که موضوع ال‌نینو مطرح شد، جلسات متعددی با دستگاه‌های مرتبط برگزار شده و مسئولان در جریان وظایف خود قرار گرفته‌اند، امیدواریم باتوجه‌به هماهنگی‌های صورت‌گرفته و آمادگی دستگاه‌های اجرایی، در صورت وقوع ال‌نینوی قوی و تحقق سناریوهای بارشی پیش‌بینی‌شده، شرایط به‌گونه‌ای مدیریت شود که استان با کمترین میزان خسارت از این دوره عبور کند.
شناسایی ۶۳ نقطه حادثه‌خیز در لرستان
علیرضا کاکاوند، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای لرستان در گفتگو با خبرنگار خبرافلاک، اظهار داشت: شناسایی نقاط حادثه‌خیز و بررسی وضعیت رودخانه‌ها و مسیل‌های در معرض خطر در دستور کار دستگاه‌های مسئول قرار گرفته است. باتوجه‌به موقعیت جغرافیایی خرم‌آباد، عبور رودخانه خرم‌رود از محدوده شهری و احتمال افزایش رواناب ناشی از بارش‌های شدید، برخی نقاط شهر در معرض خطر آب‌گرفتگی و طغیان رودخانه قرار دارند.
وی افزود: محدوده پل‌های در حال ساخت افلاک و خیریه قاضی به دلیل حفاری‌های انجام‌شده و همچنین پل شهدای حاج عمران، از جمله نقاطی هستند که هنگام بارندگی به توجه و اقدامات پیشگیرانه بیشتری نیاز دارند.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای لرستان عنوان کرد: حدود ۶۳ نقطه حادثه‌خیز در سطح استان شناسایی شده است و برای اظهارنظر درباره میزان آمادگی همه نقاط شهر نیز باید وضعیت رفع نواقص و میزان پیشرفت اقدامات در هر محدوده به‌صورت جداگانه بررسی شود.
وی بیان کرد: مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه برای کاهش خطر سیلاب در خرم‌آباد شامل لایروبی رودخانه‌ها و مسیرهای هدایت آب‌های سطحی باهدف افزایش ظرفیت عبور جریان آب، شناسایی نقاط دارای سابقه آب‌گرفتگی، تمرکز بر محدوده‌های آسیب‌پذیر و بررسی مشکلات مسیرهای عبور آب در محدوده پروژه‌های عمرانی و رفع موانع خطرآفرین است.
کاکاوند گفت: عملیات لایروبی و اقدامات پیشگیرانه در خرم‌آباد و سایر مناطق استان در شهریور و مهرماه سال ۱۴۰۵ در دستور کار قرار گرفته است و بر آماده‌باش و هماهنگی دستگاه‌های اجرایی پیش از آغاز بارندگی‌های شدید نیز تأکید شده است. البته اجرای این اقدامات به معنای رفع کامل خطر سیلاب نیست و وضعیت هر محدوده باید بر اساس میزان پیشرفت عملیات و ارزیابی کارشناسی مشخص شود.
وی تصریح کرد: عملیات لایروبی و پاک‌سازی بستر رودخانه‌ها پیش از فصل بارندگی آغاز شده است. در محدوده شهری نیز شهرداری خرم‌آباد عملیات لایروبی جداول، انهار و کانال‌های هدایت آب‌های سطحی را آغاز کرده است.
لایروبی ۲۵۰۰ متر از رودخانه کرگانه
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای لرستان خاطرنشان کرد: در محدوده رودخانه کرگانه، حدود ۲ هزار و ۵۰۰ متر لایروبی با قید فوریت انجام شده است. همچنین محدوده پل شهدای حاج عمران و سایر نقاط حساس به بارش‌های سیلابی در مسیر رودخانه خرم‌رود لایروبی و بازگشایی شده‌اند.
کاکاوند اظهار داشت: علاوه بر نقاط حساس واقع در بستر رودخانه خرم‌رود، برخی محدوده‌های شهری نیز از نظر هدایت رواناب و احتمال آب‌گرفتگی معابر به توجه ویژه شهرداری خرم‌آباد نیاز دارند که از جمله آن‌ها می‌توان به مسیر سه‌راهی گلدشت و محدوده پگاه رزم‌آوران اشاره کرد؛ این نقاط هنگام بارندگی ممکن است با مشکلاتی در هدایت رواناب مواجه شوند.
وی افزود: انتهای شهرک حکمت نیز از دیگر محدوده‌های نیازمند توجه است؛ چراکه رواناب مناطق بالادست، از جمله پشته حسین‌آباد و قاضی، به این محدوده هدایت می‌شود. بنابراین، ساماندهی مسیر جریان آب و رفع موانع احتمالی در این منطقه اهمیت دارد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای لرستان عنوان کرد: حاشیه رودخانه خرم‌رود و سایر آبراهه‌های شهری نیز، به‌ویژه در نقاط دارای محدودیت عبور آب یا موانع موجود در بستر و حریم رودخانه‌ها و مسیل‌ها، هنگام بارش‌های شدید به بررسی و مراقبت بیشتری نیاز دارند.
وی بیان کرد: برای کاهش خسارت در این مناطق، تکمیل لایروبی و پاک‌سازی مسیرها، رفع موانع عبور آب، بررسی عملکرد شبکه دفع آب‌های سطحی، آماده‌سازی پمپ‌های زیرگذرها، استقرار نیروهای امدادی و خدماتی در نقاط حساس و اعمال محدودیت تردد در معابر پرخطر هنگام بارندگی شدید توسط شهرداری، از جمله اقدامات ضروری است.
کاکاوند گفت: محدوده‌های یادشده به معنای رتبه‌بندی قطعی خطر در سطح شهر نیستند و برای تعیین دقیق مناطق دارای بیشترین خطر، باید نقشه پهنه‌بندی سیلاب و آخرین ارزیابی کارشناسی دستگاه‌های مسئول در دسترس باشد.
مدیریت سیلاب در گرو هماهنگی دستگاه‌ها
وی تصریح کرد: کاهش خطر سیلاب و آب‌گرفتگی در خرم‌آباد مستلزم همکاری چند دستگاه اجرایی است و هر دستگاه باید متناسب با وظایف قانونی خود، اقدامات پیشگیرانه را انجام دهد و برای کاهش خطرات احتمالی با سایر نهادهای مسئول هماهنگ باشد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای لرستان خاطرنشان کرد: شرکت آب منطقه‌ای مسئولیت بررسی وضعیت رودخانه‌ها و مسیل‌های اصلی، شناسایی نقاط حادثه‌خیز، انجام یا پیگیری اقدامات مرتبط با لایروبی و ساماندهی رودخانه‌ها و مسیل‌های تحت مسئولیت، شناسایی موانع عبور جریان آب و پیگیری رفع گلوگاه‌های خطرآفرین را بر عهده دارد. همچنین ارائه اطلاعات کارشناسی درباره وضعیت رودخانه‌ها و احتمال طغیان از دیگر وظایف این شرکت است.
کاکاوند اظهار داشت: شهرداری خرم‌آباد نیز باید پاک‌سازی و لایروبی جداول، انهار و کانال‌های دفع آب‌های سطحی در محدوده شهری، بررسی وضعیت شبکه جمع‌آوری و هدایت رواناب، آماده‌سازی تجهیزات تخلیه آب و پمپ‌های زیرگذرها، رفع موانع موجود در معابر و ساماندهی نقاط مستعد آب‌گرفتگی را در محدوده وظایف خود دنبال کند. آماده‌باش نیروهای خدمات شهری هنگام بارندگی نیز از دیگر اقداماتی است که باید موردتوجه قرار گیرد.
وی افزود: مدیریت بحران استانداری و فرمانداری‌ها در هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، پیگیری مصوبات جلسات مدیریت بحران، تعیین اولویت اقدامات پیشگیرانه بر اساس شدت خطر و میزان آسیب‌پذیری مناطق و پیگیری آمادگی دستگاه‌ها برای مواجهه با بارندگی‌های شدید و شرایط اضطراری نقش دارند.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای لرستان عنوان کرد: سایر دستگاه‌های اجرایی، از جمله اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای و دیگر نهادهای مرتبط نیز متناسب با مسئولیت قانونی خود، در ایمن‌سازی مسیرها، رفع مشکلات آبگذرها و کاهش خطر در محدوده‌های تحت مدیریتشان نقش دارند.
وی بیان کرد: برگزاری جلسات مدیریت بحران، تعیین وظایف دستگاه‌ها، پیگیری اقدامات پیش از بارندگی و تبادل اطلاعات درباره نقاط حادثه‌خیز از مهم‌ترین سازوکارهای هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی است.
کاکاوند گفت: شناسایی نقاط پرخطر، آغاز عملیات لایروبی، پاک‌سازی مسیرهای هدایت آب‌های سطحی و آماده‌سازی تجهیزات شهری در دستور کار این شرکت و دستگاه‌های مسئول قرار گرفته است. درعین‌حال، برخی محدوده‌ها از جمله سه‌راهی گلدشت، پگاه رزم‌آوران، محدوده پل موقت جهادگران و انتهای شهرک حکمت همچنان به توجه ویژه شهرداری در برنامه‌ریزی و اجرای اقدامات پیشگیرانه نیاز دارند.
آمادگی شهرداری خرم‌آباد برای مدیریت بارندگی‌ها
سید حمید موسوی، معاون خدمات شهری شهرداری خرم‌آباد در گفتگو با خبرنگار خبرافلاک، اظهار داشت: حدود یک ماه گذشته، اقدامات متعددی در زمینه تنظیف کانال‌های دفع آب‌های سطحی، جداول، انهار، ورودی‌ها و خروجی‌های شهر و نقاطی که سابقه آب‌گرفتگی داشته‌اند، انجام شده است.
وی افزود: مسئولیت شهرداری در این بخش، تنظیف رودخانه‌هاست، لایروبی رودخانه‌ها در حوزه مسئولیت شرکت آب منطقه‌ای لرستان انجام شده است. همچنین نخاله‌های ساختمانی در محدوده پل جهادگران، در بخش‌های بالادست و زیر پل، پاک‌سازی و پمپ‌های مربوط به زیرگذرهای شهر نیز اورهال شده است.
معاون خدمات شهری شهرداری خرم‌آباد عنوان کرد: سازمان مدیریت پسماند شهرداری با تمام تجهیزات و نیروهای خود در آماده‌باش قرار دارد و نیروهای آتش‌نشانی نیز با پمپ‌ها، دستگاه‌های دیزلی و تجهیزات امداد و نجات آمادگی در حال آماده‌باش کامل هستند.
وی بیان کرد: فعالیت‌های عمرانی داخل بستر رودخانه‌ها متوقف شده و تجهیزات و ماشین‌آلات از بستر رودخانه‌ها خارج شده‌اند تا در صورت افزایش جریان آب، مانعی برای عبور آن ایجاد نشود.
موسوی گفت: کانال‌های زیرزمینی بررسی شده‌اند و حتی در برخی نقاط که نیاز به لایروبی گسترده وجود نداشته، مسیرها بازدید و زباله‌ها و موانع موجود جمع‌آوری شده است. در تعدادی از نقاط نیز لایروبی برای بار دوم در حال انجام است.
وی تصریح کرد: ریختن زباله توسط برخی شهروندان در کانال‌های آب موجب انسداد ورودی و خروجی مسیرها و در نهایت بروز آب‌گرفتگی می‌شود؛ ازاین‌رو، توجه شهروندان به حفظ پاکیزگی مسیرهای هدایت آب‌های سطحی اهمیت زیادی دارد.
وی اظهار داشت: پیش‌بینی موارد مختلف انجام شده و حتی برای مواجهه با شرایط اضطراری، کیسه‌های شن نیز آماده شده‌اند تا در صورت نیاز برای جلوگیری از ورود آب به برخی نقاط مورداستفاده قرار گیرند. همچنین تمهیدات لازم برای جابه‌جایی نیوجرسی‌ها و اعمال محدودیت‌های ترافیکی در مسیرهای ضروری پیش‌بینی شده است.
در نهایت، مدیریت پیامدهای بارندگی‌های پیش‌رو در خرم‌آباد، نیازمند آمادگی به‌موقع دستگاه‌های مسئول، هماهنگی میان نهادهای اجرایی و توجه به نقاط آسیب‌پذیر شهر است؛ اقداماتی که می‌توانند از بروز خسارات احتمالی بکاهند و ایمنی شهروندان را در روزهای بارانی افزایش دهند.
انتهای خبر/
