به گزارش خبرافلاک، پس از شهادت رهبر شهید انقلاب، خیابانهای کشور در طوفانی از غیرت و عشق غرق شد و تجمعی حماسی در سراسر کشور آغاز گشت که در تارک تاریخ این سرزمین، چون ستارهای جاودان درخشید، در بیش از ۱۰۰ شب، خیابانها شاهد رژهای بینظیر از عشق، اراده و ایمان مردمی بود که با پای دل به «میدان خیابان» آمدند.
میدان خیابان که در نخستین لحظات شکلگیری، فریادی از دلهای داغدیده بود بهتدریج به ساختاری استوار و منسجم بدل شد؛ ساختاری پیچیده و پایدار که روح ملی را در آغوش میکشید و به آن جان میبخشید.
در ساعات نخستین حماسه خیابان، آنچه بیش از هر چیز خودنمایی کرد حضور خودجوش و بیواسطه ملت ایران در خیابانهای کشور بود، مردمانی که بدون هیچ فراخوانی، کفشهایشان را پوشیدند و به خیابان آمدند؛ نه فقط برای اشک ریختن بلکه برای پاسداری از مرزهای هویت ملی و تمامیت این سرزمین.
شگفتآورتر آنکه این حضور برخلاف موجهای زودگذر احساسات نهتنها فروکش نکرد بلکه هر شب با عشقی فراوان و نظمی حیرتانگیز، چون رودی خروشان به جریان افتاد. خیابانها در شب مملو از جمعیتی میشد که با قدمهایی محکم و استوار، حماسهای ماندگار را در تاریخ این سرزمین رقم میزدند.
این تداوم حضور در میدان خیابان نشان از باوری داشت که از عمق جان مردم برمیخاست، تعهدی که از سوگواری گذشت و به «سبک زندگی» و «وظیفه ملی» بدل شد، مردم دیگر برای همدردی نمیآمدند بلکه برای پاسداری از مرزهای این سرزمین در حماسه خیابان شرکت میکردند.
این تجربه حماسی، الگویی از قدرت سرمایه اجتماعی و همبستگی ملتی است که در سختترین برهههای تاریخ، چون سدی در برابر طوفان میایستند. این حماسه نقشه راهی روشن برای فرداست و فریادی از پس این حماسه در تاریخ میپیچد و به نسلها میآموزد که اراده یک ملت در حفظ تمامیت ارضی کشورشان، شکستناپذیر است.
اما این میدان خیابان، پدیدهای تکبعدی نبود، پشت این حضور و حماسه شبانه، شبکهای پیچیده و هماهنگ از کنشگران وجود داشت؛ شاعرانی که با کلامشان آتش غیرت را شعلهور میکردند، مداحانی که نوای عشق را در دل شب طنینانداز میکردند، گردانندگان جایگاهها که با نظمی شگفت، صفوف را منسجم نگه میداشتند، موکبدارانی که با دلی سرشار از ایمان، از مردم وطندوست پذیرایی میکردند و هر کسی در هر نقشی، در بحرانیترین لحظات، چون حلقههای زنجیری استوار، این پیکر عظیم را پایدار نگه داشتند.
در همین راستا گفتگویی تفصیلی با حجتالاسلام محمدرسول حاجی، مجری جایگاه خیابان انقلاب خرمآباد و چهره اثرگذار جنگ که در این فضا نقش مهمی داشت، انجام شده است.
خبرافلاک: حماسه حضور مردم در خیابان از کجا و چگونه شروع شد؟
حجت الاسلام حاجی: بهمحض اعلام خبر شهادت رهبر شهید انقلاب (نزدیک اذان صبح)، مردم بهصورت خودجوش در خیابانها حضور یافتند و اولین تجمع شبانه مقابل بیمارستان عشایر خرمآباد شکل گرفت و سپس به جایگاه خیابان انقلاب منتقل شد. خون امام شهید، مردم را به خیابان کشاند؛ اتفاق عجیبی که تا این زمان تکرار شده و مردم همچنان پایکار هستند.
خبرافلاک: شروع میدان خودجوش بود یا با هماهنگی قبلی؟
حجتالاسلام حاجی: این حرکت کاملاً خودجوش و بدون برنامهریزی قبلی بود؛ مردم میخواستند در یک جایی علیه دشمنان کشور و قاتلان رهبر شهید انقلاب فریاد بزنند و همین امر منجر به شکلگیری تجمعات شد.
خبرافلاک: چه چیزی باعث شد میدان از یک حضور اولیه به تجمعی مستمر تبدیل شود؟
حجت الاسلام حاجی: رهبر شهید انقلاب، مردم را بهتر از خودشان میشناخت و بعثت آنها را پیشبینی کرده بود همانگونه که امام خمینی (ره) وقتی در سال ۱۳۴۲ حرکت را شروع کرد تنها تکیهگاه خود را خدا و وسیلهاش را مردم میدانست هرچند که شاید مردم آن زمان به این حرکت باور نداشتند؛ رهبر شهید نیز با عنایت و دید عمیق نسبت به مسائل، مردم را بهخوبی میشناخت و فرمودند: مردم خودشان مبعوث میشوند و کار را تمام میکنند.
خبرافلاک: چه اقدامی در تثبیت میدان مؤثر بود؟
حجتالاسلام حاجی: همانگونه که امام شهید فرمودند: «شهید» سلیمانی برای دشمنان خطرناکتر از «سردار» سلیمانی است بنابراین «شهید» خامنهای نیز برای دشمنان خطرناکتر از «امام» خامنهای است. آدمهای معمولی مثل ما حتی تصورش را هم نمیکردیم و هیچکس عددی در ذهنش نبود حداکثر تصور این بود که تا چهلم رهبر شهید انقلاب در خیابان بمانیم اما خون امام شهید میدان را تثبیت کرد و غیر از آن، هیچچیز دیگری نمیتوانست مردم را به خیابان بکشاند. این حضور مستمر مردم در میدان، نشاندهنده جایگاه والای شخصیتی است که بهخاطر او به خیابان آمدهاند.
خبرافلاک: میدان چگونه مدیریت و هماهنگ میشد؟
حجتالاسلام حاجی: اینطور نبوده و منطقی هم نیست که بگوئیم میدان همینگونه هماهنگ میشد. در پشتصحنه، کسانی هستند که با اینکه مثل همه مردم مصیبت دیدهاند و احساساتشان تحتتأثیر شهادت امام شهید است اما خداوند متعال یک لیاقت و همت به آنها داده است که در پشتصحنه کار کنند؛ این افرادباوجوداینکه این مصیبت برایشان سنگین بود اما بستر لازم را فراهم کردند تا سخنران، مجری و دیگر افراد بتوانند نقش خود را ایفا کنند، این افراد در پشتصحنه هستند و پشتیبانی میکنند.
خبرافلاک: چه کنشگرانی در شکلگیری و تداوم میدان نقش داشتند؟
حجت الاسلام حاجی: هرکس به نحوی در این میدان تأثیرگذار است اما کسی که بستر را فراهم میکند از همه مهمتر است، بستری که شاعر، مجری و دیگران بتوانند نقششان را ایفا کنند. این افراد پشتصحنه بهعنوان سربازان گمنامی هستند که مردم آنها را نمیبینند اما اثر کارشان را هر شب در میدان حس میکنند.
خبرافلاک: مردم چگونه در میدان حضور پیدا کردند و چه زمانی از مخاطب به مشارکتکننده تبدیل شدند؟
حجتالاسلام حاجی: شبهای اول همه در فضای احساسات و مصیبت بودند، پر از بغض و کینه نسبت به قاتل امام و دشمن کشور اما هر چه جلوتر رفتیم، ساختار شکل گرفت و مردم از حالت صرفاً حضور در میدان به عناصر اثرگذار تبدیل شدند. کسانی که هنری داشتند، خودشان را نشان دادند؛ یک نفر با پرچم، یک نفر با خطاطی و یک نفر با عکاسی، هرکس نقشی ایفا کرد و همه نشان دادند که کار را از خود میدانند. مطالبات، نقدها و پیشنهادها هم نشان میدهد که همه ما یک گروه هستیم و کار برای همه است.
خبرافلاک: خط محتوایی برنامه چگونه شکل میگرفت؟
حجتالاسلام حاجی: پیشنهادات را قبل و بعد از برنامه میشنویم و تبدیل به شعار و محتوا میکنیم. از کلام امام، حرف مردم، موضوعات روز و دیگر موارد محتوا میسازیم که قالبش شعار، شعر حماسی و یا محتواهای دیگر است.
خبرافلاک: آیا زبان میدان برای افراد کمتر همسو قابلارتباط بود؟
حجتالاسلام حاجی: در این مدت افرادی جذب میدان خیابان شدند که انتظارش را نداشتیم، کسانی که هیچ وجه اشتراکی با این فضاها نداشتند اما حالا چون بحث وطن هم مطرح است و خون امام شهید تأثیر گذاشته، به میدان آمدهاند. کشور ما سالهاست به اشکال مختلف درگیر جنگ بوده اما این افراد تاکنون به میدان نیامده بودند، حالا که به میدان آمدهاند، معلوم میشود چیزی فراتر از وطن هم در میان بوده است و به نظر من، آن تأثیر خون امام شهید است.
خبرافلاک: موکبها چه نقشی در تداوم میدان داشتند؟
حجت الاسلام حاجی: موکب باید متناسب با کاری باشد که انجام میشود، برخی موکبها فعالیتی دارند که نهتنها منافاتی با تجمع ندارد بلکه در راستای آن نیز است اما برخی دیگر فعالیتی انجام میدهند که در تضاد با برنامه اصلی قرار میگیرد. موکب باید خدمترسان باشد و آموزشها و کلاسها نیز باید بهگونهای طراحی شوند که در مقابل تجمع قرار نگیرند؛ موکب نباید جمعیت را پراکنده کند و باید برنامههایشان بهگونهای تنظیم شود که تجمع اصلی حفظ شود.
خبرافلاک: رسانهها چگونه به میدان کمک کردند؟
حجتالاسلام حاجی: هم دوستان و هم دشمنان کشور، عملکرد رسانهها را بهدقت رصد میکنند، رسانهها از تجمعات، محتوای اثرگذار تولید میکنند و وقتی مردم و محور مقاومت این محتوا را میبینند، امید و روحیه میگیرند اما اگر رسانه نباشد، کار دشوار میشود چون نه ترسی در دل دشمنان میافتد و نه امیدی در دل دوستان شکل میگیرد زیرا کسی روایتگر این تجمعات نخواهد بود.
اگر رسانه نباشد، محتوای شعارها پخش نمیشود. برای مثال، اگر امشب همه بخواهند شعاری را با لهجههای مختلف (لری، کردی و…) تکرار کنند، بدون رسانه، این تنوع و همبستگی ملی دیده نخواهد شد.
خبرافلاک: مهمترین مسئلهها و چالشهای میدان چه بود؟
حجت الاسلام حاجی: برخی چالشهایی که رخ میدهد طبیعی هستند برای مثال از اسفند تا فروردین بارشهای سنگینی در استان رخ داد علاوه بر این در استان یک نفر در اثر برقگرفتگی به شهادت رسید همچنین، انتخاب مکان تجمع و محل پارک خودروهای تجمعکنندگان از دیگر چالشهایی است که گاهی باعث نارضایتی مردم میشود.
خبرافلاک: اگر بخواهید این تجربه را آموزش دهید چه الگویی را ارائه میدهید؟
حجتالاسلام حاجی: این تجمع، ماهیت کاملاً مردمی دارد، برای مثال سیستم صوتی آن با هزینه خود مردم تأمین شده و بسیاری از موکبها نیز توسط مردم اداره میشوند که این الگو و شیوه را باید حفظ کرد، میتوان در یک بازه زمانی مشخص با اطلاعرسانی تجمعی را در مکانی شکل داد و مسئولان دعوت شوند تا مردم مستقیماً از آنها مطالبهگری کنند.
خبرافلاک: نقش جایگاه در تنظیم و فعالسازی میدان چیست؟
حجتالاسلام حاجی: جذابیت برنامه به اجراکننده آن بستگی دارد و میزان اثرگذاری محتوا به توانایی اجراکننده در انتقال پیام بستگی دارد، محتوایی که از دل مردم برمیخیزد با تمام وجود پذیرفته میشود، در این شبها شعارها دیکتهای نبودند و بر اساس شرایط روز و ضرورتها شکل میگرفتند.
خبرافلاک: مهمترین توصیه شما به کسی که میخواهد در آینده یک میدان مردمی را شکل دهد؟
حجت الاسلام حاجی: هر جایگاهی موظف است حال مردم را درک کند، برنامهریزی نباید بهصورت روتین و تکراری (مانند سخنرانیهای هر شب) باشد بلکه برنامهها باید با درک شرایط و نیازهای مردم تدوین شود، مردم همواره پایکار بودهاند، خادمان مردم باید با کنارگذاشتن برخی عادتهای تکراری، کیفیت خدمات را ارتقا دهند و مسئولان نیز باید در این مسیر پیشرو باشند.
انتهای خبر/
