به گزارش خبرافلاک، کاهش مصرف آب و افزایش بهرهوری از اهداف مهم الگوی کشت در بخش کشاورزی است که طی سالهای اخیر بسیار به آن اشاره شده است، با توجه به کاهش بارندگیها و خشکسالیهایی که شاهد آن بودیم، ترویج الگوی کشت در حوزه کشاورزی و استفاده از روشهای نوین آبیاری میتواند منجر به بازدهی بیشتر تولید محصولات شود.
اگرچه در سالهای قبل اجرای الگوی کشت مطرح میشد ولی اهتمام جدی نسبت به این مهم صورت نگرفت تا اینکه در دولت سیزدهم تصویب و ابلاغ شد که با اهداف مهم تعریف شده بتواند در حوزه کشاورزی تحول ایجاد نماید.
اجرای طرح الگوی کشت در کشور منجر به کاهش ۶ درصدی مصرف آب، افزایش ۱۸ درصدی بهرهوری و افزایش ۱۱ درصدی تولید محصولات را به همراه دارد اما در سالهای گذشته به دلیل عدم رعایت این الگو، کشتهای محصولات آبدوست بدون در نظر گرفتن میزان آب مورد نیاز کشت میشد که گاهی برای آبیاری، اضافه برداشتهایی صورت میگرفت که عطش زمین را در خشکسالی چند برابر میکرد.
این در حالیست که کشتهای جایگزین محصولات آبدوست میتوانند چندین برابر تولید را داشته باشند و از سوی دیگر کمترین میزان آب را مصرف نمایند که این مهم نیازمند عزمی جدی برای ترویج الگوی کشت بود.
در استان لرستان بالغ بر ۸۰۰ هزار هکتار زمین کشاورزی وجود دارد و سهم استان از اراضی آبی حدود ۲۵ درصد است و این رقم در کشور حدود ۴۵ درصد است، این در حالیست که لرستان یکی از استانهای پربارش کشور محسوب میشود که سالانه حدود ۱۲ میلیارد متر مکعب رواناب از استان خارج میشود در صورتی که اگر سدسازی در استان انجام شده بود شاهد ذخیره آب در این حوزه بودیم.
برداشت مازاد از آبهای زیرزمینی سبب شکاف اراضی میشود
سید عماد شاهرخی رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک، اظهارداشت: الگوی کشت در راستای حفاظت از منابع آبی تعریف شده است، با توجه به اینکه هر ساله منابع آبهای زیرزمینی کاهش مییابد لذا امسال قرار شد که فقط در مناطقی که دارای آبهای سطحی و یا مناطقی که پمپاژ آب کار شده براساس تخصیص اقدام به کشت محصولات آبدوست نمایند.
وی افزود: کشت محصولات آبدوست از منابع آبهای زیرزمینی ممنوع است چرا که سالانه حدود دو متر آبهای زیرزمینی کاهش پیدا میکنند از همین رو به دلیل اینکه آب یک سرمایه است در جهت حفظ آن اقداماتی در دستور کار قرار گرفته است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی لرستان تصریح کرد: برداشت مازاد از آبهای زیرزمینی سبب شکاف اراضی نیز میشود و از همین رو تخصیص در اختیار امور آب منطقهای است که در صورت اضافه برداشت جریمههای سنگینی را لحاظ میکند.
شاهرخی با اشاره به مزایای این طرح، گفت: پرداخت یارانه کود، بخشودگی ۵۰ درصدی آببها، تخفیف ۲۰ درصدی بیمه بخشی از مزایای این طرح است که کشاورزان با اجرای این الگو میتوانند با کمترین میزان مصرف آب، بیشترین بهرهوری را از اراضی کشاورزی داشته باشند.
افت سالانه ۳۰ سانتیمتر سطح آبهای زیرزمینی
داریوش حسننژاد مدیرعامل آب منطقهای لرستان در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک، اظهارداشت: سطح آبهای زیرزمینی استان براساس آمار ۲۰ ساله منتهی به سال آبی ۱۴۰۰- ۱۴۰۱ بهطور متوسط حدود ۵٫۴ متر افت داشته که معادل افت سالانه حدود ۳۰ سانتیمتر است که نشان دهنده روند کاهش منابع آب زیرزمینی در استان است، همچنین در این مدت بیشترین افت سطح آب زیرزمینی مربوط به محدوده مطالعاتی کوهدشت، ازنا و الیگودرز بوده است.
وی افزود: سطح آبهای زیرزمینی استان در بلندمدت به طور متوسط حدود ۶٫۸ متر افت داشته که بیشتریت افت سطح آب زیرزمینی در بلندمدت مربوط به کوهدشت، ازنا و الیگودرز بوده و دشت نورآباد با حدود ۲٫۶ متر افت کمترین افت سطح آب زیرزمینی را در بلندمدت داشته است.
مدیرعامل آب منطقهای لرستان تصریح کرد: براساس آمار دوره سوم سنجش آب زیرزمینی، از تعداد ۱۰ هزار و ۲۲۱ دهنه چشمه با خروجی سالانه حدود ۹۰۲ میلیون مترمکعب و هزار و ۶۶۳ رشته قنات با خروجی سالانه حدود ۸۰ میلیون مترمکعب و چاههای بهرهبرداری حدود ۷۰۲ میلیون مترمکعب از منابع آب زیرزمینی در سال تخلیه میگردد.
ممنوعیت کشت گیاهان آببر
حسننژاد با اشاره به دبی چشمهها، بیان کرد: دبی چشمههای انتخابی استان در اردیبهشت ماه نسبت به سال گذشته ۵۲ درصد افزایش و نسبت به بلندمدت ۴۰ درصد کاهش داشته است.
وی تصریح کرد: در استان ۹ هزار کیلومتر رودخانه فصلی، دائمی، مسیل و آبراهه در حوضه آبریز کرخه و کارون جاری است و با توجه به تداوم افت سطح آب آبخوانهای استان، علیرغم بارشهای نسبتا خوب، توصیه میشود که بهرهبرداران آب از کشت گیاهان با مصرف آب بالا مانند برنج و سیب زمینی خودداری نمایند.
مدیرعامل آب منطقهای لرستان خاطرنشان کرد: لازم است که بهرهبرداری از انتقال غیرقانونی آب به اراضی خودداری کنند و در غیر اینصورت با حکم قضایی تاسیسات انتقال آب جمعآوری میشود، همچنین کشاورزان از اجاره دادن اراضی کشاورزی به کشاورزان غیربومی خودداری کنند.
نصب ۱۸۰۰ کنتور هوشمند کشاورزی در لرستان
حسننژاد با اشاره به اجرای برنامهها در راستای حفاظت از منابع آب، گفت: اجرای این طرح در استان منجر به استقرار ۱۸ گروه گشت و بازرسی با تعداد ۴۵ نفر نیرو شده است و تاکنون هزار و ۸۰۰ دستگاه کنتور هوشمند بر چاههای آب کشاورزی نصب شده است، علاوه بر این نیز حدود هزار حلقه چاه آب غیرمجاز شناسایی و مسدود شده است.
وی بیان کرد: از دیگر اقدامات صورت گرفته، توقیف دستگاههای حفاری غیرمجاز است که سال گذشته ۴۰ دستگاه توقیف شد و طی چند روز گذشته نیز سه دستگاه توقیف شده است.
به هر حال انتظار میرود تا با تشدید نظارتها از برداشتهای غیرمجاز آب جلوگیری شود تا شاهد افت سطح آبهای زیرزمینی نباشیم.
انتهای پیام/
