بافت‌های ناکارآمد قصه پر غصه‌ای است که علاوه بر مشکلات و معضلاتی که به دنبال دارد، همواره با «حاشیه» هایی همراه بوده که آسیب زا و خطرناک است.

به گزارش خبر افلاک شهرها همواره با تهدیدهایی برای ساکنان این مناطق و البته سایر شهروندان همراه است، با گذری در کوچه های تنگ و باریک و عدم امکانات کافی، گویای مشکلاتی است که ساکنان این محلات با آنها دست و پنجه نرم می کنند.

سرو صدای بازی کردن کودکان در میان کوچه های باریک محله را در برگرفته، کمی آن طرف تر نگرانی از برخی آسیب های اجتماعی را می شود از چشمان یک بانوی جوان دید که هم نگران فرزندانش است که در این مناطق بدون هیچ امکانات و در فقر و مشکلات قد می کشند و از سویی غم اعتیاد همسرش را به دوش می کشد، به گفته خودش زندگی برای آنها رنگی جز سیاهی ندارد اما به ناچار روزگار را سپری می کنند.

وجود ۱۱ میلیون حاشیه نشین در کشور

طبق آمارها بالغ بر ۱۱ میلیون از جمعیت کشور حاشیه نشین هستند که ساکنان در مناطق حاشیه نشین از امکانات آموزشی، رفاهی و بهداشتی محروم بوده و سبب شده تا این افراد در معرض تهدیدهای آسیب های اجتماعی قرار بگیرند.

فقر، اعتیاد، بیکاری، طلاق از مهمترین آسیب های اجتماعی در مناطق حاشیه نشینی است که هرچه امکانات و رسیدگی به مشکلات در این مناطق کمتر باشد، آسیب های اجتماعی در این محلات بیشتر رشد می کند به طوری که امروز در استان لرستان حدود ۴۸ منطقه حاشیه نشین و آسیب زا وجود دارد که این آمار زنگ خطری برای رسیدگی و رفع مشکلات در این مناطق است.

به تبع در این مناطق جمعیت بالایی زندگی می کنند که برای مطلع شدن از مشکلات آنها نیاز به جستجو و کنکاش نیست بلکه در ظاهر، همه مشکلات را می توان در این محلاتی که در برزخ شهر و روستا گرفتار شده اند، مشاهده کرد.

به گفته بسیاری از مسئولین و کارشناسان، حاشیه نشینی در اثر مهاجرت ها و فقری که سبب شده تا در شهر شرایط زندگی نباشد، ایجاد شده و متاسفانه هر روز بر وسعت این محلات افزوده می شود، محلاتی که از حداقل امکانات ورزشی، مراکز فرهنگی و سایر نیازها محروم هستند و مشکلات در زیر پوست زندگی آنها هر روز ضخیم تر می شود.

ناهنجاری هایی که از مناطق حاشیه نشین برمی خیزد

فاطمه آزادی روانشناس در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک اظهار داشت: یکی از هسته های رویش آسیب های اجتماعی، مناطق حاشیه نشین است که به دلیل وجود مشکلات و عدم امکانات، زمینه برای بروز و ایجاد ناهنجاری ها وجود دارد و از درون همین مناطق آسیب ها رشد می کنند.

وی افزود: بسیاری از کودکان کار که در خیابانها به جای استفاده از دوران طلایی کودکی، مشغول دستفروشی هستند، در همین مناطق زندگی می کنند که گاهی به دلیل فقر و گاهی به دلیل اعتیاد والدین در سن  سال کودکی اقدام به کار می کنند و مشغول به شغلی کاذب می شوند.

این روانشناس تصریح کرد: افرادی که با مهاجرت در حاشیه شهرها ساکن می شوند با کوله باری از مشکلات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی روبرو هستند و بسیاری از افرادی که در این مناطق زندگی می کنند نمی توانند با شرایط موجود سازگار شوند و همین سبب می شود تا بار روانی به همراه داشته باشد.

آزادی با اشاره به اینکه اعتیاد در این مناطق بسیار زیاد است عنوان کرد: در این مناطق مکان هایی برای خرید و فروش مواد مخدر و یا استفاده آنها وجود دارد، در حالی که در همین مناطق کودکان و نوجوانان تردد می کنند همین ممکن است سبب شود تا این افراد هم در دام اعتیاد گرفتار شوند.

وی بیان کرد: از دیگر پیامدهای اجتماعی در مناطق حاشیه نشین، طلاق است که افراد به دلیل نبود شرایط لازم زندگی و خشونت ها دست به جدایی می زنند، فرزندان طلاق در این مناطق با مشکلات دوچندانی روبرو هستند به طوری که از یک سو زندگی در منطقه ای که آسیب های فرهنگی و اجتماعی دارد و از سوی دیگر بعد از جدایی والدین، سرنوشتی تلخ و نامعلوم در انتظارشان می باشد.

این روانشناس خاطرنشان کرد: برخی از افراد مجرم از این مناطق برای جرم و جنایت ها و یا تهیه و توزیع مواد مخدر استفاده می کنند که لازم است با برنامه ریزی توجه بیشتری به این مناطق صورت گیرد تا از التهاب آسیب های اجتماعی و فرهنگی کاسته شود.

ضرورت ایجاد مراکز فرهنگی در مناطق حاشیه نشین

محمود ثمینی معاون سیاسی اجتماعی استانداری لرستان اظهار داشت: گسترش مراکز فرهنگی و هنری سبب می شود تا بزهکاری و آسیب های اجتماعی کاهش یابد که لازم است تا این مراکز و مکان های فرهنگی در مناطق حاشیه شهر نیز ایجاد شود تا افراد ساکن این مناطق بتوانند استفاده نمایند.

وی افزود: سرمایه گذاری فرهنگی در مناطق کمتر توسعه یافته نیاز است و اماکن فرهنگی و امکانات دیگر باید در مناطق حاشیه شهر ایجاد شود تا شرایط برای شکوفایی استعدادهای کودکان و نوجوانان در این مناطق فراهم شود.

معاون سیاسی اجتماعی استانداری لرستان تصریح کرد: کتابخانه، شهرداری، ارشاد و سازمان تبلیغات اسلامی به خوبی می توانند نیازهای فرهنگی مناطق محروم را برطرف کنند و برنامه های مورد نیاز را در این مناطق ارائه دهند.

ثمینی با اشاره به باز آفرینی معابر پله کانی  محله کمتر برخوردار کرگانه گفت: در این پروژه که سال جاری اجرا خواهد شد، ‌در فاز اول ۶ معبر و در فاز دوم نیز ۳ معبر عملیاتی خواهد شد.

وی بیان کرد: یکی از وظایف دفاتر تسهیل گری رسیدگی به مشکلات کالبدی و شهری محلات می باشد که با تلاش می توانند خدماتی بزرگ برای اهالی ارائه دهند.

معاون سیاسی امنیتی استانداری لرستان خاطر نشان کرد: استان لرستان دارای هشت دفتر تسهیلگری است که در ۱۵ محله در مرکز استان مشغول فعالیت می باشند و مدیریت این دفاتر توسط مدیر کل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری انجام می‌شود.

گسترش آسیب های اجتماعی در حاشیه شهرها

حامد پرچی جامعه شناس در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک اظهار داشت: حاشیه نشینی در بسیاری از کشورها و شهرها وجود دارد، شهرها در برخی مناطق رشد نامتوازن دارند و مناطقی ایجاد می شود که مامن اقشار انسان هایی است که به لحاظ درآمدی و اجتماعی قادر به زندگی کردن و تامین هزینه ها در مراکز شهرها و محله های شهری با امکانات نیستند و چاره ای جز زندگی در این مناطق را ندارند.

وی افزود: اکثر افرادی که حاشیه نشین هستند، بر اثر مهاجرت از روستا به شهر و یا از شهرهای کوچک به بزرگ گرفتار زندگی در کمترین امکانات شده اند و مجبور می شوند برای اینکه با هزینه ها سازگار باشند به حاشیه ها پناه ببرند و به تبع آن، این افراد در تامین نیازهای زندگی دچار مشکل می شوند و نمی توانند به امکانات فرهنگی و رفاهی دسترسی داشته باشند.

این جامعه شناس تصریح کرد: پیشرفت در سطح شغلی و تحصیلی برای اینها میسر نیست و بیشتر معضلات به خاطر عدم درآمد پایدار است، متاسفانه جرم و جنایت هایی در این مناطق مشاهده می شود و بسیاری از کودکان کار در خیابانها نیز مربوط به این مناطق هستند.

پرچی خاطر نشان کرد: این نقطه زجر آور و این شکاف طبقاتی سبب شده تا این افراد به درآمدهای خواسته شده نرسند و با مشکلات عدیده ای روبرو شوندکه نیاز است دولت و مجلس برای اینها اقدام کند و یکی از مهمترین اقدامات، سوق دادن مراکز فرهنگی به مناطق حاشیه شهر است.

وی بیان کرد: نیاز است که گروه های مردم نهاد دراین مناطق اقدامات ویژه ای انجام دهند و مراکز بهداشتی در این مناطق قوی عمل کنند چرا که اوج بی امکاناتی در مناطق دیده می شود.

این جامعه شناس اظهار داشت: انسان هایی که سرشار از استعداد هستند در میان این افراد دیده می شوند ولی پیشرفتی برای خود نمی بینند و در واقع آینده آنها مبهم می باشد.

وی بیان کرد: مراکز آموزشی در این مناطق باید بسیار قوی شود تا کودکان و نوجوانان در این مناطق بتوانند آینده ای روشن داشته باشند.

امروزه حاشیه نشینان نیازمند امکانات و حداقل نیازهای رفاهی هستند و لازم است متولیان امر به صورت جدی برای رفع مشکلات مردم در این مناطق اقدام نمایند.

انتهای پیام/

  • منبع خبر : سفیر افلاک